Evlerde yıllardır saklanan eski madeni paralar çoğu zaman birkaç liralık hatıra olarak görülüyor. Ancak koleksiyoncular için tarih, basım sayısı ve üretim hatası bir madeni paranın değerini tamamen değiştirebiliyor.
Nümismatik dünyasında bunun en çarpıcı örneklerinden biri, ABD'de basılan 1933 tarihli Double Eagle, yani Çift Kartal oldu.
Üzerinde 20 dolar yazmasına rağmen bu özel altın para, gerçekleştirilen açık artırmada 18 milyon 872 bin 250 dolara kadar çıktı.
1 doların 48,29 TL olarak hesaplanması halinde paranın bugünkü karşılığı yaklaşık 911 milyon 341 bin TL'yi buluyor.
20 dolarlık para nasıl servet oldu?
Double Eagle'ın hikâyesi sıradan bir eski madeni paradan oldukça farklı.
ABD'de 1933 yılında yaklaşık yarım milyon adet Double Eagle basıldı. Ancak ülkenin altın politikasında yapılan değişikliğin ardından paraların büyük bölümünün dolaşıma çıkmadan eritilmesine karar verildi.
Çok az sayıda örnek bu süreçten kurtuldu.
Bugün koleksiyonerlerin sahip olmasına yasal olarak izin verilen yalnızca bir 1933 Double Eagle bulunması, paranın değerini olağanüstü seviyelere çıkardı.
Sotheby's tarafından New York'ta düzenlenen açık artırmada 18 milyon 872 bin 250 dolara satılan madeni para, açık artırmada satılan en pahalı madeni para rekorunu kırdı.
Üzerinde yalnızca 20 dolar yazıyor
Rekorun en dikkat çekici taraflarından biri ise paranın nominal değerinin yalnızca 20 dolar olması.
Bugünkü 48,29 TL'lik kur üzerinden 20 dolar yaklaşık 966 TL ediyor.
Başka bir ifadeyle yaklaşık 966 TL'lik nominal değere sahip madeni para, nadirliği ve tarihi nedeniyle 911 milyon TL'nin üzerinde bir değere ulaştı.
Bir başka eski para da 579 milyon TL değerinde
Koleksiyon dünyasında dikkat çeken tek madeni para Double Eagle değil.
ABD'nin ilk gümüş dolarlarından kabul edilen 1794 tarihli Flowing Hair Dollar da yaklaşık 12 milyon dolara ulaşan değeriyle dünyanın en pahalı madeni paraları arasında gösteriliyor.
48,29 TL'lik kur üzerinden bu rakam yaklaşık 579 milyon 480 bin TL'ye karşılık geliyor.
Paranın değerini artıran temel unsur ise çok az sayıda günümüze ulaşmış olması ve Amerikan para tarihinin ilk dönemlerini temsil etmesi.
Türkiye'deki eski paralar da yakından takip ediliyor
Türkiye'de de eski banknot ve madeni paralara yönelik ciddi bir koleksiyon piyasası bulunuyor.
Özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarında basılan banknotlar, düşük tirajlı madeni paralar ve hatalı basımlar koleksiyoncular tarafından yakından takip ediliyor.
En bilinen örneklerden biri 1927 tarihli 1. Emisyon 1000 liralık banknot.
Harf Devrimi öncesinde basılan ve üzerinde eski Türkçe ifadeler bulunan banknotların günümüze ulaşan iyi durumdaki örnekleri koleksiyon piyasasında yüksek fiyatlardan satışa çıkabiliyor.
Tarih kadar hata da değerli olabiliyor
Eski bir paranın değerli olabilmesi için mutlaka yüzlerce yıllık olması gerekmiyor.
Darphane üretimi sırasında ortaya çıkan;
yazı kaymaları, çift baskılar, kalıp hataları, merkezden kaymış basımlar ve olması gerekenden farklı metal kullanılan örnekler de koleksiyoncuların ilgisini çekebiliyor.
Türkiye'de geçmiş yıllarda basılan bazı ortası delik kuruşlar ve farklı kalıp özelliklerine sahip madeni paralar da bu nedenle normal örneklerinden daha yüksek fiyatlardan satışa çıkarılabiliyor.
Ancak internette eski madeni paralar için görülen her yüksek ilan fiyatının gerçek satış değerini göstermediğini unutmamak gerekiyor. Bir paranın gerçek koleksiyon değerini; nadirliği, kondisyonu, basım çeşidi, doğrulanabilir hatası ve uzmanlar tarafından yapılan değerlendirme belirliyor.
