E-ithalata getirilen sınırlamalar tüketimi azaltmadı. Vatandaş, alışveriş için yurtdışına yönelirken Türkiye’de yükselen fiyatlar turistlerin perakende harcamalarını düşürdü.
Türkiye’de e-ithalata yönelik uygulanan 30 Euro’luk gümrük vergisi muafiyeti sınırının 6 Şubat 2026 itibarıyla sıfırlanması tüketici davranışını değiştirdi ancak istenen şekilde değil. Online sipariş kanallarının daralmasıyla birlikte vatandaşların alışveriş alışkanlıkları fiziksel yurtdışı alışverişine yönelirken aynı dönemde Türkiye’de yükselen fiyatlar da turistlerin harcama davranışlarını olumsuz etkiledi. Ortaya çıkan tablo, hem yerli tüketicinin hem de yabancı turistin perakende harcamalarının Türkiye dışına kaymaya başladığını gösterdi.
Yurtdışında fiziki alışveriş arttı
Ekonomi Gazetesi’nin haberine göre yurtdışından bireysel online alışverişlerde uygulanan vergi muafiyeti sınırının kaldırılması sonrasında tüketicilerin talebinde düşüş yaşanmadı. Bunun yerine kullanıcılar, internet üzerinden sipariş vermekte zorlandıkları ürünlere ulaşmak için doğrudan yurtdışına gitmeyi tercih etmeye başladı.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verileri de bu değişimi net biçimde ortaya koydu. Yerli kartlarla yurtdışında yapılan harcamalar şubat ayında aylık bazda gerileyerek 35,4 milyar TL’ye inse de mart ayında yeniden yükselerek 39,9 milyar TL’ye ulaştı.
Artışın özellikle havayolu, konaklama, seyahat hizmetleri ve acente harcamalarında yoğunlaştığı görüldü. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla da dikkat çekici bir büyüme yaşandı. 2025 Nisan ayında 22,3 milyar TL olan seyahat harcamalarının, 2026 Mart itibarıyla 27,4 milyar TL’ye yükselmesi yıllık bazda yaklaşık yüzde 22,9’luk artış anlamına geliyor. Bu tablo, tüketicinin online alışverişe getirilen sınırlamalara rağmen talebini ertelemediğini, yalnızca alışveriş yöntemini değiştirdiğini ortaya koyuyor.
Fiziksel yurtdışı alışverişte rekor artış
Yurtdışında yapılan fiziki alışveriş harcamaları da tüketici eğilimindeki değişimi doğruladı. Yerli kartlarla gerçekleştirilen yurtdışı fiziki harcamalar 2025 Nisan ayında 52,5 milyar TL seviyesindeyken 2026 Mart ayında 77,3 milyar TL’ye çıktı. Böylece son 12 aylık dönemde yaklaşık yüzde 47,2 oranında artış yaşandı.
Özellikle elektronik ürünler, giyim, kozmetik ve lüks tüketim kategorilerinde yurtdışı fiyat avantajının etkili olduğu değerlendiriliyor. Tüketiciler, online sipariş yerine doğrudan yurtdışına giderek alışveriş yapmayı tercih ediyor.
E-ihracat yerinde saydı
Aynı dönemde Türkiye’nin e-ihracat performansı ise daha yatay bir görünüm sergiledi. 2025 Nisan ayında 14,6 milyar TL olan e-ihracat hacmi, 2026 Mart ayında 15,6 milyar TL seviyesine çıktı. Son 12 aylık büyüme yaklaşık yüzde 7 ile sınırlı kaldı. E-ihracatta en güçlü dönem 2025 Temmuz ayında görülen 22,3 milyar TL’lik hacim olurken, sonraki aylarda daha dengeli bir seyir izlendi.
Turistler daha az harcamaya başladı
Türkiye’de yükselen fiyatlar yalnızca yerli tüketiciyi değil, turistlerin harcama alışkanlıklarını da etkiledi. Özellikle giyim, yeme-içme ve hediyelik eşya gibi alanlarda fiyatların Avrupa seviyelerine yaklaşması, hatta bazı ürünlerde daha yüksek hale gelmesi Türkiye’nin “uygun fiyatlı alışveriş destinasyonu” algısını zayıflattı. Bu durum turistlerin harcamalarını daha çok zorunlu ihtiyaçlara yönlendirmesine neden oldu.
2026 yılının ilk çeyrek turizm verileri de bu değişimi ortaya koydu. İlk çeyrekte toplam turizm geliri 9,69 milyar dolar olarak gerçekleşirken bunun 8,46 milyar doları bireysel harcamalardan oluştu. Ancak turistlerin giyim ve ayakkabı harcamaları 977 milyon dolara, hediyelik eşya harcamaları ise 378 milyon dolara geriledi. Böylece toplam perakende harcaması 1,35 milyar dolar seviyesinde kaldı. Bu rakam, toplam turizm gelirinin yalnızca yüzde 14’üne karşılık geldi ve son 5 yılın en düşük oranı olarak kayıtlara geçti.
