Yeni yılın asgari ücret görüşmeleri öncesinde ekonomistlerin zam beklentileri gündeme geliyor. Ekonomist Muhammet Bayram, ücret artışında çalışanların satın alma gücünün korunmasının esas alınması gerektiğini söyledi.
Bayram, yüzde 25 artış halinde asgari ücretin yaklaşık 35 bin TL, yüzde 30 artış halinde ise 36 bin 500 TL seviyesinde belirlenebileceğini düşündüğünü ifade etti.
Bu rakamlar Bayram’ın tahminlerini yansıtıyor; açıklanmış bir komisyon kararı veya kesinleşmiş ücret tutarı bulunmuyor.
“GERÇEKLEŞEN ENFLASYON DİKKATE ALINMALI”
Ücret belirlenirken gerçekleşen enflasyonun esas alınması gerektiğini savunan Bayram, geçmiş dönemin enflasyonu ile hedeflenen enflasyonun ortalamasını kullanmayı doğru bulmadığını belirtti.
Bayram, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“En az gerçekleşen enflasyon neyse o oranda zam yapılmalı. Bu noktada yüzde 30’luk bir zammın asgari ücret için belirlenebileceğini düşünüyorum. Tabii bunun üzerine bir refah payı da gündeme gelebilir.”
Refah payının eklenmesi halinde artışın daha yüksek olabileceğini ifade eden Bayram, bu konuda belirli bir oran paylaşmadı.
KOMİSYONDA İŞÇİ VE İŞVEREN DENGESİ VURGUSU
Asgari Ücret Tespit Komisyonunun çalışma yapısını da değerlendiren Bayram, çalışanların emeğinin karşılığını alması kadar işverenlerin faaliyetlerini sürdürebilmesinin de önem taşıdığını söyledi.
Devletin süreçte arabulucu rolüne dikkat çeken Bayram, işçi ve işveren arasında dengeli bir ücret belirlenmesi gerektiğini dile getirdi. Türk-İş’in toplantılara katılımına ilişkin tartışmalara da değinerek çalışanların haklarının korunmasının temel hedef olması gerektiğini belirtti.
VERGİ NEDENİYLE NET ÜCRET KAYBINA DİKKAT ÇEKTİ
Bayram, asgari ücret tartışmasının yanında özel sektör çalışanlarının vergilendirilmesine ilişkin sorunları da gündeme getirdi.
Yıl içinde daha yüksek gelir vergisi dilimlerine girilmesinin bazı çalışanların net ücretini azaltabildiğini ifade eden Bayram, ücret gelirlerinde daha öngörülebilir bir vergi sistemi önerdi. Ücretlere uygulanan vergi oranlarının sabitlenmesini çözüm seçeneklerinden biri olarak değerlendirdi.
Bu başlık, asgari ücretin kendisinden ayrı olarak diğer ücretlilerin net maaşlarına ilişkin değerlendirmesi kapsamında yer aldı.
KİRA, YAKACAK VE GİYECEK DESTEĞİ ÖNERİSİ
Çalışanların yaşam koşullarının yalnızca maaş artışıyla iyileştirilemeyeceğini söyleyen Bayram, sosyal desteklerin de yaygınlaştırılması gerektiğini savundu.
Özellikle büyükşehirlerde kira giderlerinin bütçeler üzerindeki etkisine dikkat çekerek işverenlerin kira, yakacak ve giyecek yardımları sağlayabileceğini belirtti.
Söz konusu destekler, açıklanmış yeni bir yardım programı değil, Bayram’ın çalışanların refahını artırmaya yönelik önerileri arasında bulunuyor.
TEMMUZ 2027 İÇİN ARA ZAM BEKLENTİSİ
Yıl başındaki ücret artışının enflasyon karşısında zamanla etkisini kaybettiğini belirten Bayram, yıl içerisinde ek düzenleme yapılması gerektiğini söyledi.
Temmuz 2027’de ara zam ihtimalini yüksek gördüğünü ifade eden Bayram, çalışanların gelirini koruyacak ve işveren maliyetlerini dikkate alacak bir model üzerinde çalışılması gerektiğini savundu.
Ancak bu değerlendirme, temmuz ayında ara zam yapılacağına ilişkin resmî bir karar anlamına gelmiyor.
ÖZEL SEKTÖRDEKİ DİĞER MAAŞLARI NASIL ETKİLEYEBİLİR?
Bayram’a göre asgari ücret artışı, bu tutarın üzerinde maaş alan çalışanların zam görüşmelerinde de etkili olabilir.