Savaşın faturası sofraya çıkıyor: Ekmeğe yeni zam kapıda
Orta Doğu’da büyüyen savaş iklimi, Türkiye’de sadece akaryakıt tabelalarını değil, günlük hayatın en temel harcamalarını da etkileyecek yeni bir sürecin habercisi olarak görülüyor. Karar’a yansıyan açıklamalarda, akaryakıt sektöründe uzun yıllar yöneticilik yapan Özdilek Coşkun, motorin fiyatlarındaki sert yükselişin lojistik maliyetleri üzerinden doğrudan pazara ve mutfağa yansıyacağını anlattı. En dikkat çeken uyarı ise ekmek ve su gibi temel ürünler için geldi.
Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının yalnızca Brent petrol üzerinden okunmadığını belirten Coşkun, fiyatlamada İtalya’nın Cenova piyasasındaki CIF Med motorin fiyatı ile döviz kurunun belirleyici olduğunu söyledi. Coşkun’a göre bu cephede yaşanan yükseliş, son yılların en sert baskılarından birini oluşturuyor. Haberde yer alan değerlendirmeye göre Cenova fiyatı 1471 dolar seviyesine kadar çıktı. Aynı açıklamada, savaşın uzaması halinde Brent petrolün 160-170 dolar bandına yönelmesinin motorinde çok daha ağır bir tablo doğurabileceği ifade edildi.
Coşkun’un en dikkat çeken vurgularından biri de devletin vergi tarafında uyguladığı dengeleme mekanizması oldu. Açıklamasına göre eşel mobil devrede olmasaydı, motorinin litre fiyatı mevcut seviyenin çok daha üzerine çıkacaktı. Haberde, İstanbul Avrupa Yakası’nda motorinin yaklaşık 71 lira civarında satıldığı, yıl başında motorin üzerinde 13-14 liralık bir ÖTV yükü bulunduğu ve bu feragat olmasa pompa fiyatının yaklaşık 85 liraya ulaşabileceğinin altı çizildi. Bu değerlendirme, akaryakıt fiyatlarında vergi desteğinin etkisini de yeniden gündeme taşıdı.
Motorin artışının asıl etkisinin taşımacılık üzerinden hissedileceğini söyleyen Coşkun, Türkiye’de üretim ve dağıtım zincirinin büyük bölümünün kara taşımacılığına dayandığını hatırlattı. Antalya’daki domatesin İstanbul’a, fabrikadaki ürünün market rafına, unun fırına ulaşmasının motorinle mümkün olduğunu belirten uzman isim, bu maliyet yükseldikçe nihai ürün etiketlerinin de değişeceğini söyledi. Bu nedenle toplu taşımada, içme suyunda, sebze-meyvede ve özellikle ekmekte yeni fiyat baskılarının konuşulmaya başlanması dikkat çekti.
