Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Sıfır Atık Hareketi, bugün itibarıyla Türkiye genelinde yepyeni bir boyuta taşındı. 2025 yılı Şubat ayında Sakarya'da pilot uygulama olarak başlayan ve 0,25 TL teşvikle test edilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, ulusal entegrasyon sürecini tamamlayarak 81 il ve 973 ilçede kullanıma açıldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sistemin Türkiye genelinde yaygınlaşmasını sanal medya hesabından yaptığı bir paylaşımla duyurdu. Bakan Kurum, "Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan" sloganıyla başlattıkları yeni dönemin, ülkenin doğasına ve geleceğine temiz bir nefes olacağını vurguladı.
Yılda 30 Milyar Liralık Dev Ekonomi
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen proje, çevre kirliliğini önlemenin yanı sıra yarattığı ekonomik hacimle de dikkat çekiyor. Verilere göre, sistemin tam kapasiteyle çalışmasıyla birlikte her yıl 25 milyar adet ambalaj çöp olmak yerine geri dönüşüme kazandırılacak.
Bu devasa geri dönüşüm hamlesinin Türkiye ekonomisine yıllık ham madde katkısının 30 milyar TL'yi bulması bekleniyor. Ayrıca yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetleri ciddi oranda düşecek ve düzenli depolama sahalarında büyük bir alan tasarrufu sağlanacak.
DOA Sistemi Nasıl Kullanılacak? Paralar Nasıl Çekilecek?
Vatandaşların depozito sisteminden faydalanabilmesi için dijital bir altyapı oluşturuldu. Süreç, akıllı telefonlara indirilen 'DOA' mobil uygulaması üzerinden entegre bir şekilde ilerliyor.
Kullanıcılar, üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade makinelerine atıp QR kod okutarak işlemlerini gerçekleştirecek. İade edilen her ambalaj başına hak edilen 1 TL'lik teşvik bedeli, anında vatandaşın uygulamadaki dijital cüzdanına yansıyacak. Biriken bu tutarlar doğrudan banka hesaplarına havale edilebilecek, ATM'lerden nakit çekilebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde alışveriş ödemesi olarak kullanılabilecek.