Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan yeni bir rapora göre sigara tüketiminde Türkiye, kişi başı günlük 17.1 sigara tüketimiyle birinci sırada!
Düzenli sigara kullanımı, serbest oksijen radikallerinin oluşumu sonucu hücre ve doku hasarı ile beraber, kanser, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, akciğer hastalıkları, böbrek hastalığı gibi birçok hastalığın oluşumunda rol oynamaktadır.
Sigara içildiğinde nikotin, akrolein, aromatik hidrokarbonlar, ağır metaller gibi 7000’ den fazla kimyasala maruz kalınmaktadır. Bu maddeler de vücutta inflamasyon ve karsinogeneze sebep olmaktadır. Yani kısacası bağışıklık sistemini kötü etkiler ve aynı zamanda vücuda tümör oluşumunu destekler diyebiliriz.
Sigara nedeniyle kalp damar hastalıkları, kanser ve solunum sistemi hastalıkları gibi hastalıklar açısından riskin artması, sigara içenler ve içmeyenlerde yaşam biçimi davranışlarındaki ve bunun içerisinde yer alan beslenme alışkanlıklarında oluşan farklılıklarla dolaylı değişebilmektedir.
Yapılan çalışmalarda, sigara içen bireylerin, sigara içmeyenlere göre C vitamini, folik asit, posa, A vitamini, çoklu doymamış yağ asitleri, demir, karoten ve E vitamini alımları düşük, doymuş yağ asitleri alımları ise daha fazla bulunmuştur. Besin tüketimlerine bakıldığında sigara içen bireyler, içmeyenlerden daha fazla beyaz ekmek, çay şekeri, kırmızı et, tereyağı, tam yağlı süt, yumurta tüketirken, daha az tam buğdaydan yapılmış ekmek, yüksek posalı kahvaltılık tahıllar, sebze ve meyve tüketmektedirler.
Daha çok sebze ve meyvelerde bulunan mikro besin öğeleri (A vitamini, özellikle karotenler, C vitamini, E vitamini, folik asit gibi) sigarada bulunan toksik maddelerin neden olduğu durumlara karşı koruyucudur. Ne yazık ki sigara kullananlarda bu besinlerin tüketimi oldukça düşüktür!
Sigaranın en bilinen özelliklerinden biri de iştahı azaltmasıdır. Besin tüketimi azalırken, enerji harcaması artmakta, sonuçta ağırlık kaybı olmaktadır. Tabi ki sağlıklı bir kilo kaybı değildir! Sigara bırakıldığı zaman iştah durumu normale döner. Ve çoğu kişi bu durumu kontrol edemeyerek kilo almaya başlar. Bu süreci fiziksel aktivite/düzenli egzersiz ve sağlıklı bir beslenme planı gibi vücut ağırlığı yönetiminde büyük fayda sağlayan alışkanlıklar edinerek sürdürülmelidir. Azar azar sık sık, sağlıklı ve daha düşük kalorili alternatifler ile beslenme planlanarak kilo kontrolü sağlanması mümkün.
Sigara bırakma döneminde elde ve ağızda bir boşluk hissedilebilir, naneli sakız, tuzlu olmayan ay çiçek veya kabak çekirdeği, leblebi tüketilebilir. Havuç, salatalık gibi sebzeleri elimizde tutmak ve çiğnemek yardımcı olabilir. Portakal, mandalina gibi c vitamini kaynakları meyveler tüketilmelidir. Vücudun bu dönemde C vitamine çok ihtiyacı var!
Bazı çalışmalarda kırmızı et, alkol ve kafein içeren besinlerin tüketiminin sigaradan alınan tadı arttırdığına işaret eden bulgular mevcuttur. Bu dönemde daha çok sebze ve balık tüketimine yönelinmesinde fayda var!
Son zamanlarda sigarayı bırakmak/azaltmak isteyenlerin en çok yöneldiği alternatiflerden bir tanesi elektronik sigaralar oluyor. Fakat yapılan araştırmalar elektronik sigaraların özellikle genç nüfusta geleneksel tütün ürünlerinin kullanımını da 3 kat artırabildiğini gösteriyor. Bu ürünlerin uzun vadeli etkileri henüz netleşmemiş olsa da toksik bileşenler ürettikleri ve kalp, akciğer hastalıklarını tetikleyebildikleri konusunda uyarılar devam etmektedir.
ü
ü
ü
