Artık Onlar da İhbar Tazminatı Alacak

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kalan ev hizmetleri ve tarım işlerinde çalışanları yakından ilgilendiren tarihi bir karara imza attı. Bir çiftlikte 5 yıl çalıştıktan sonra tazminatsız şekilde işten çıkarılan karı kocanın açtığı davada Yargıtay; işçiler İş Kanunu kapsamında olmasa bile, Türk Borçlar Kanunu (TBK) gereğince 'ihbar tazminatı' ödenmesi gerektiğine hükmetti.
Bursa'da bir at çiftliğinde çalışan karı kocanın işten çıkarılmasıyla başlayan hukuki süreç, Türkiye'deki milyonlarca tarım ve ev hizmetleri çalışanını yakından ilgilendiren bir emsal kararla sonuçlandı. Yargıtay, İş Kanunu'nun dışında kalan meslek grupları için ihbar tazminatının kapısını araladı.
5 YIL SONRA TAZMİNATSIZ KAPI ÖNÜNE KONULDULAR
Edinilen bilgilere göre olay, Z.M. ve S.M. çiftinin çalıştıkları at çiftliğinden haksız ve bildirimsiz olarak çıkarılmalarıyla yargıya taşındı. S.M., çiftlikte 15 at, 1 inek ve iki köpeğin bakımından, ahır temizliğinden ve bahçe işlerinden sorumlu olduğunu; eşi Z.M.'nin ise yemek ve ev işleriyle uğraştığını belirterek 1. İş Mahkemesi'nin kapısını çaldı. 5 yıl boyunca kesintisiz çalıştıklarını öne süren çift; kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık ücretli izin gibi alacaklarının tahsilini talep etti.
Davalı çiftlik sahibi ise S.M.'nin at bakıcılığı yaptığını, Z.M.'nin de ev hizmetlerinde çalıştırıldığını doğrulasa da, bu iş kollarının 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceğini savunarak davanın reddini istedi.
İŞ MAHKEMESİ "KANUN KAPSAMINDA DEĞİL" DİYEREK REDDETTİ
Dosyayı inceleyen 1. İş Mahkemesi, işvereni haklı bularak davanın reddine karar verdi. Mahkeme kararında, S.M.'nin seyis olarak, eşi Z.M.'nin ise ev hizmetlerinde çalıştığı; dolayısıyla 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesi gereğince her iki iş kolunun da kanun kapsamı dışında kaldığı belirtildi.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ'NDEN EMSAL KARAR
Yerel mahkemenin kararının davacı karı koca tarafından temyiz edilmesi üzerine devreye giren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, milyonlarca çalışana emsal olacak bir incelemeye imza attı. Dosyayı detaylıca değerlendiren Yargıtay, işverenin işçilerin devamsızlık yaptığına dair herhangi bir tutanak ibraz etmediğini ve feshin haklı nedene dayandığını ispatlayamadığını vurguladı.
"KIDEM YOK AMA İHBAR TAZMİNATI ÖDENECEK"
Oy birliği ile alınan Yargıtay kararında, İş Kanunu kapsamı dışında kalınsa dahi, iş ilişkisinin belirsiz süreli bir sözleşmeye dayandığı durumlarda ihbar tazminatı hakkının doğacağı belirtildi. Kararda şu kritik ifadelere yer verildi:
"Davacıların iş sözleşmelerinin davalı işverence feshedildiği ancak ispat yükü üzerinde olan işverence feshin haklı nedene dayalı olduğunun ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Şu halde yapılan işin niteliği göz önünde bulundurularak davacılar kıdem tazminatına hak kazanamasa da 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 432 ve 438. maddeleri uyarınca ihbar tazminatı hakkı kazandıklarından, sözü edilen alacağın hesaplanarak hüküm altına alınması gerekir."
Bu emsal niteliğindeki karar ile birlikte, ev hizmetlerinde ve tarım/hayvancılık işlerinde çalışan, İş Kanunu'na tabi olmayan personellerin de haksız fesih durumunda Türk Borçlar Kanunu güvencesiyle ihbar tazminatı talep edebileceği kesinleşmiş oldu.