Para çekilecek hesabın ve tutarın mobil uygulamadan seçilmesi, ATM’de ise yalnızca QR kodla doğrulama yapılması giderek yaygınlaşıyor. Böylece kullanıcı, banka kartını cihaza takmadan ve çoğu durumda ATM tuşlarına dokunmadan parasını çekebiliyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının faaliyet raporuna göre ülkedeki ATM’lerin neredeyse tamamında TR Karekod ile para çekmek mümkün hale geldi. Sistemin teknik altyapısı ve işlem akışı, TCMB ile Bankalararası Kart Merkezi tarafından belirlenen TR Karekod standartlarına dayanıyor.
Ancak Türkiye’de bütün ATM’lerin fiziksel tuş takımlarının kaldırılacağı veya banka kartlarının belirli bir tarihte kullanımdan çıkarılacağı yönünde resmî bir karar açıklanmış değil. Güncel gelişme, kartlı işlemlerin sona ermesinden çok mobil doğrulamalı seçeneklerin yaygınlaşması anlamına geliyor.
QR Kodla ATM’den Para Nasıl Çekilir?
Uygulamadaki adımlar bankaya göre değişebilse de QR kodlu para çekme işlemi genel olarak şöyle gerçekleştiriliyor:
- Bankanın mobil uygulamasına giriş yapılıyor.
- “QR işlemleri” veya “Para çek/yatır” bölümü açılıyor.
- Para çekilecek hesap ve tutar seçiliyor.
- ATM ekranındaki QR kod telefonun kamerasıyla okutuluyor.
- Mobil uygulamadaki onayın ardından ATM parayı teslim ediyor.
Akbank, Yapı Kredi, Garanti BBVA ve çok sayıda banka bu hizmeti mobil uygulamaları üzerinden sunuyor. Bankaya göre günlük para çekme limiti, ücretsiz işlem sınırı ve başka banka ATM’sinin kullanılması halinde alınabilecek ücret değişebiliyor.
Örneğin Akbank, QR kodla kendi ATM’lerinden günlük 15 bin TL’ye kadar ücretsiz, toplam 25 bin TL’ye kadar para çekilebildiğini belirtiyor. İş Bankası ise kartlı veya QR kodlu işlemlerde 20 bin TL’ye kadar ücretsiz, 20-30 bin TL arasındaki çekimlerde ücretli hizmet sunuyor. Bu rakamlar banka politikalarına göre değişebileceği için işlem öncesinde mobil uygulamadaki güncel limitin kontrol edilmesi gerekiyor.
Kartsız İşlem Hangi Riski Azaltıyor?
Fiziksel kart kullanılmaması, ATM’nin kart giriş bölümüne yerleştirilen kopyalama cihazlarıyla bilgi ele geçirilmesi riskini azaltıyor. Şifrenin ATM tuş takımına girilmemesi de gizli kamera veya sahte klavye düzeneğiyle PIN kodunun kaydedilmesini zorlaştırıyor.
Bununla birlikte QR kod kullanımı dolandırıcılık riskini tamamen ortadan kaldırmıyor. Sahte mobil uygulamalar, oltalama bağlantıları, uzaktan erişim yazılımları ve telefonun ele geçirilmesi gibi farklı riskler devam ediyor.
Kullanıcıların şu noktalara dikkat etmesi gerekiyor:
- İşlemi yalnızca bankanın resmî mobil uygulamasından başlatmak
- Telefona gelen doğrulama kodunu kimseyle paylaşmamak
- Tanımadığı kişilerin yönlendirmesiyle QR kod okutmamak
- Ortak veya güvenilmeyen kablosuz ağlardan işlem yapmamak
- ATM’de olağan dışı bir aparat görülürse işlemi iptal etmek
- İşlem tamamlandıktan sonra hesap hareketlerini kontrol etmek
Telefon Olmadan Para Çekilebilecek mi?
Mevcut sistemde kartlı ve mobil uygulamalı işlemler birlikte kullanılmaya devam ediyor. Akıllı telefonu bulunmayan, mobil bankacılık kullanmayan veya erişilebilirlik ihtiyacı olan müşteriler açısından kart ve fiziksel tuş seçenekleri hâlâ önem taşıyor.
Bu nedenle tamamen tuşsuz ATM’ye geçişin yaygınlaşması; güvenliğin yanında erişilebilirlik, kesintisiz internet bağlantısı, telefonun şarj durumu ve farklı kullanıcı gruplarının ihtiyaçları gibi başlıkların da değerlendirilmesini gerektiriyor.
Dünyada NFC ve QR Kod Kullanımı Artıyor
ABD’de Chase müşterileri, banka kartlarını telefonlarındaki dijital cüzdana ekleyerek NFC destekli ATM’lerden kartsız işlem yapabiliyor. Bank of America da telefonun ATM’deki temassız okuyucuya yaklaştırılmasıyla başlayan bir erişim seçeneği sunuyor.
Ancak her “kartsız ATM” tamamen tuşsuz çalışmıyor. Örneğin Bank of America’nın bazı temassız işlem akışlarında dijital cüzdanla doğrulamanın ardından PIN kodunun ATM üzerinden girilmesi gerekiyor. Bu nedenle kartsız, temassız ve fiziksel tuş takımı bulunmayan ATM kavramları aynı anlama gelmiyor.
