Hayatını ailesine adayan, evde el emeğiyle üretim yapan veya gündelik işlerde ter döken kadınların yıllardır kurduğu o "maaş kartı" hayali artık çok da uzak değil. Çoğu kişi emekli olabilmek için sabah sekiz akşam beş mesai yapılan bir fabrikada veya ofiste çalışmanın şart olduğunu sanıyor. Ancak mevcut sosyal güvenlik mevzuatımız, ev kadınlarına evden çıkmadan da emekli olabilmenin o altın anahtarını sunuyor.
Sisteme dâhil olduğunuzda emeklilik hesaplamaları, 2008 yılındaki yasa değişikliği gereği Bağ-Kur statüsü üzerinden yapılıyor. Kısmi emeklilik hakkı kazanabilmek için en az 5 bin 400 gün, yani 15 tam yıllık prim ödemesi şart. Bu primler tamamlandığında yaşınıza (60-65 arası) göre emeklilik dilekçenizi verebiliyorsunuz.
Ancak asıl heyecan verici gelişme, devletin kadın istihdamı ve sosyal güvencesi için hazırladığı o devasa destek paketinde gizli. Mevcut enflasyon ve asgari ücret rakamlarıyla bu yıl isteğe bağlı sigortanın en düşük aylık primi 10 bin 899 lira 90 kuruş olarak uygulanıyor. Dar gelirli bir ailenin bu rakamı her ay kenara ayırması elbette kolay değil. İşte tam bu noktada devlet devreye giriyor. Hazırlıkları süren yeni düzenleme yasalaştığında, kadınların ödemesi gereken bu aylık primin üçte birini (3 bin 633 lira 30 kuruşunu) bizzat devlet karşılayacak. Geriye kalan 7 bin 266 liralık kısım ise kadınların kendi birikimleriyle ödenecek.
1999 Öncesi Girişi Olan Kadınlara Tarihi Avantaj
Sistem sadece "hiç sigortası olmayanlar" için değil, geçmişte kısa bir süre çalışıp evliliğe ya da çocuk bakımına odaklananlar için de büyük bir kurtarıcı. Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden önce SGK sistemine bir gün bile olsa adım atmış kadınlar için süreç çok daha hızlı işliyor.
Örneğin; o yıllarda bir tekstil atölyesinde çalışmış ve 3.000 gün prim biriktirmiş bir ev kadını düşünün. Bu kadın bugün sisteme dâhil olup sadece 600 gün (yaklaşık 20 ay) isteğe bağlı prim ödediğinde toplam 3.600 güne ulaşıyor. Yaşı da 58'i bulduğunda SGK'dan doğrudan emekli maaşını bağlatabiliyor. Benzer şekilde, memuriyetten istifa etmiş ve en az 10 yıl hizmeti bulunan kadınlar da isteğe bağlı iştirakçi olarak prim ödemeye devam edip Emekli Sandığı üzerinden emeklilik hakkı kazanabiliyor.
Gündelikçiler ve Bakıcılar İçin İnce Bir Çizgi: 10 Gün Kuralı
Peki ya evlere temizliğe giden, hasta ve çocuk bakıcılığı yapan o gizli kahramanlar? Onların durumu mevzuatta o kadar hassas bir çizgiyle ayrılmış ki, hak kaybı yaşamamak için takvimi çok iyi tutmak gerekiyor.
Eğer bir evde ayda 10 günden az çalışıyorsanız, işverenin (ev sahibinin) size günlük 22,02 TL'den sadece iş kazası ve meslek hastalığı primi yatırması yasal bir zorunluluk. Ancak siz "Ben de emekli olmak istiyorum" derseniz, aylık 11 bin 65 lira 5 kuruş ödeyerek kendi uzun vadeli sigortanızı devreye sokabilirsiniz. Üstelik bu eksik günleri 30 güne tamamladığınızda primleriniz SSK (4A) kapsamında sayılıyor; ki bu da Bağ-Kur'a kıyasla çok daha büyük bir avantaj demek.
Aynı evde ayda 10 günden fazla çalışıyorsanız, ev sahibinin sizin adınıza tam teşekküllü sigorta yatırması şart. 30 gün kesintisiz çalıştıran bir işveren, düzenli ödeme indirimleriyle birlikte aylık 12 bin 138 lira 53 kuruş prim yatırarak sizin emeklilik yolunuzu açmak zorunda.
