Çorum'un Üyük köyünde yetiştirilen ve kısa süre önce coğrafi işaret tescili alan Üyük sarımsağının gelecek yıldan itibaren Avrupa ülkelerine ihraç edilmesi hedefleniyor.
Kent merkezine 15 kilometre mesafedeki Üyük köyünde yaklaşık bin dekarlık alanda sarımsak üretimi yapılıyor.
Her yıl eylül-ekim döneminde toprağı sürerek ekime uygun hale getiren çiftçiler, yoğun el emeğiyle sarımsak tohumlarını toprakla buluşturuyor.
Yaklaşık 10 ay süren zahmetli bakımla olgunlaşan sarımsak, hasat edilerek kurutulmak üzere depolara alınıyor.
Üyük köyündeki hemen her evin bahçesinde bulunan depolarda iriliğine göre ayrıştırılarak salkım haline getirilen sarımsaklar, daha sonra toptan ve perakende olarak Türkiye'nin dört bir yanına gönderiliyor.
Üyük sarımsağı için Çorum Ticaret Borsasınca yaklaşık 1,5 yıl önce başlatılan coğrafi işaret tescili süreci tamamlandı.
Yoğun aroması, iri taneleri ve bir yıla yaklaşan raf ömrü gibi ayırt edici özelliklerinden dolayı Türk Patent ve Marka Kurumunca (TÜRKPATENT) Üyük sarımsağına coğrafi işaret tescil belgesi verildi.
Mahsulün çoğunun henüz hasat edilmeden satıldığı köyde, çiftçiler sarımsağa coğrafi işaret tescil belgesi verilmesinin mutluluğunu yaşıyor.
Çorum Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Kaya, AA muhabirine, Çorum'da leblebinin ardından coğrafi işaret tescili aldıkları ikinci ürünün Üyük sarımsağı olduğunu söyledi.
Çorum'un verimli topraklarında kaliteli sarımsak yetiştiğini vurgulayan Kaya, "Üyük sarımsağının en büyük özelliği dayanıklılığının bir yıl kadar olması. Diğer illerde yetişen sarımsaklara göre dayanıklılığı, aroması ve lezzetinin daha fazla olmasından dolayı coğrafi işaret tescili aldı." dedi.
Kentte sarımsak üretimini yaygınlaştırmak istediklerini belirten Kaya, "Sarımsak üretimini ve verimliliği artırmak için çalışacağız. Yetiştiricilerimizin gelirini artırmak, ekonomiye katkılarını sağlamak için ihracatta da üreticilerimizin yanında duracağız." diye konuştu.
Üreticiler sarımsağı genellikle toptan satıyor
250 haneli, yaklaşık 1500 kişinin yaşadığı Üyük köyünün muhtarı Ali Yalvaç da köyde 50 yıldır ata tohumu ile sarımsak yetiştirdiklerine dikkati çekti.
Köyde hemen her hanenin sarımsak yetiştirdiğine işaret eden Yalvaç, "Üretimi daha da artırmaya çalışıyoruz. 2026'da bin dönüme yakın alanda sarımsak ekildi. 2027'de 1500-2 bin dekara çıkarmayı hedefliyoruz." diye konuştu.
Üyük sarımsağının ihraç edilmesini istediklerini dile getiren Yalvaç, "Sarımsağı genelde toptan satıyoruz. Bütün illerden gelip sarımsağı alıyorlar." ifadesini kullandı.
Yalvaç, bir dekar alandan 1300 kilograma kadar verim alabildiklerini kaydetti.
Köyde yaklaşık 20 yıldır sarımsak üretimi yapan Mehmet Erdem de Üyük sarımsağının ayırt edici özelliklerinin iri dişli, mor renkli, raf ömrünün uzun ve aromasının yüksek olması olduğunu anlatarak, "Bu özelliklerinden dolayı tescil belgesi aldık. Tazesi çıkıncaya kadar yaklaşık 10-11 ay raf ömrü var." diye konuştu.
Köyde yaklaşık 30 yıl önce komşularından görüp ek gelir elde etmek için küçük bir alanda sarımsak üretmeye başlayan Mustafa Peker ise üretimini yıllık 10 dekara çıkardığını belirterek, sarımsağın zorlu bir süreçle sofraya ulaştığını sözlerine ekledi.
