Kamu maliyesinde nakit akışını düzenleyen ve borçlu vatandaşlar ile esnafın üzerindeki icra baskısını hafifleten kritik bir yapılandırma adımı Resmi Gazete’de yerini aldı. Vergi dairelerinin takip listesinde yer alan milyonlarca kişiyi ilgilendiren Tahsilat Genel Tebliği, başvuru ve taksitlendirme şartlarını detaylı bir kılavuzla netleştirdi. Mali danışmanların ve vergi uzmanlarının mercek altına aldığı düzenleme, piyasadaki mevcut finansman maliyetlerinin çok altında bir faiz oranı sunması sebebiyle borçlarını ertelemek veya bölmek isteyen mükellefler için kaçırılmayacak bir mali kalkan niteliği taşıyor.
Geniş Kapsamlı Ödeme Planı: Hangi Borçlar Taksitlendirilecek?
17 Haziran 2026 Çarşamba günü yürürlüğe giren yeni mevzuat tüzüğüne göre, vergi dairelerince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi dahil bu dönemden önce kesinleşmiş olan gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi (KDV), harçlar, ecrimisil bedelleri, adli para cezaları ve KYK öğrenim kredisi borçları taksit şemsiyesine dahil edildi.
Buna karşılık, bütçe tanzim dengeleri doğrultusunda Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), geçici vergi ve bunlara bağlı gecikme cezaları taksitlendirme kapsamının tamamen dışında tutuldu. Vatandaşlar müracaatlarını saniyeler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesi (gib.gov.tr), Dijital Vergi Dairesi, e-Devlet platformu üzerinden elektronik ortamda yapabileceği gibi, borçlu bulunulan vergi dairesine elden veya posta yoluyla da ulaştırabilecek. Birden fazla vergi dairesine borcu olanların her idareye ayrı ayrı başvurması ve kısmi değil, borcun tamamı için müracaat etmesi yasal bir kural olarak belirlendi.
Taksit Sayısı Nasıl Belirlenecek? Likidite Oranı Formülü
Düzenleme kapsamında ilk taksit ödemeleri eylül ayında başlayacak ve sonraki aylar periyodik olarak devam edecek. Ticari işletmelerin ve şirketlerin kaç taksit hakkı elde edeceği, firmaların finansal durumunu gösteren likidite oranlarına göre matematiksel olarak hesaplanacak.
Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin likidite rasyosu şu formülle hesaplanacak:
İşletme hesabı esası, basit usul ve serbest meslek erbabında ise şu formül işletilecek:
Hesaplanan bu rasyonel oranlar doğrultusunda taksit dağılım kuralları şu şekilde uygulanacak:
36 Taksit: Likidite oranı 0,50 veya üzerinde çıkan finansal durumu güçlü mükelleflere tanınacak.
48 Taksit: Oranı 0,50 ile 0,30 arasında yer alan işletmeler bu vadeden yararlanacak. Ticari şirket statüsünde olmayan düz vatandaşların borçları da doğrudan bu kategoride 48 taksite bölünecek.
72 Taksit: Likidite oranı 0,30 veya altında çıkan, yani nakit akışı en zor durumda olan esnafa azami 72 ay vade imkanı sunulacak.
İstisna (12 Taksit): Mükelleflerin BSMV ve KDV borç asılları ile bunlara ait vergi ziyaı ve gecikme cezaları, likidite durumuna bakılmaksızın en fazla 12 eşit taksitte ödenebilecek.
10 Milyon Liraya Kadar Teminat Şartı Kaldırıldı
Yeni tebliğin en fahiş avantajlarından biri de teminat gösterme yükümlülüğünde yaşandı. Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil üst sınırı 10 milyon TL'ye yükseltildi. Bu sayede borçluların yüzde 99'u herhangi bir gayrimenkul veya banka teminat mektubu sunmak zorunda kalmadan saniyeler içinde taksit hakkına kavuştu. Borcun 10 milyon lirayı aşması durumunda ise sadece aşan kısmın yarısı kadar teminat talep edilecek. Örneğin; vergi dairesine 15 milyon lira borcu olan bir mükellef, 10 milyon liralık muafiyet düşüldükten sonra kalan 5 milyon liranın yarısı olan 2,5 milyon liralık bir teminat kalkanı sunacak.
MTV ve Trafik Cezalarında Muayene Kolaylığı
Araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ve trafik para cezalarında ise her bir araç için ayrı ayrı tecil başvurusu yapılması gerekecek. Borçlarını bu sistem üzerinden taksitlendirip ödemelerini düzenli sürdüren sürücülerin araçlarına fenni muayene izin belgesi verilecek. Ancak tecil edilen borcun tamamı kuruşu kuruşuna kapatılmadan aracın noter üzerinden satış ve devir işlemleri yasal olarak yapılamayacak. Bir takvim yılı içinde en fazla iki taksitin süresinde ödenmemesi ihlal sayılmayacak; fakat ödenmeyen tutarın bir sonraki taksit süresi içinde faiziyle kapatılması mecburi olacak.
