Yılın ilk yarısı tamamlanırken hane halkı bütçelerini ve makroekonomik dengeleri doğrudan etkileyecek olan sosyal güvenlik tüzüğü çalışmaları hız kazandı. Milyonlarca hak sahibinin kilitlendiği Temmuz dönemi zam oranları, ilk 5 ayda tescillenen resmi verilerin üzerine eklenecek olan Haziran ayı projeksiyonuyla nihai şeklini alacak. Habertürk canlı bülteninde konuşan Doç. Dr. Okan Güray Bülbül, mevcut zam sisteminin satın alma gücü kalkanı üzerindeki etkilerini ve kök maaş şoklarını rasyonel verilerle tahlil etti.
Haziran Enflasyonuna Göre 3 Farklı Zam Senaryosu
SSK ve Bağ-Kur emeklileri için %16,61'lik zam oranı cepte görünüyor. Haziran ayı enflasyon verisinin açıklanmasıyla netleşecek olan 6 aylık kümülatif zam tüzüğünde ise ekonomik gidişat ve siyasi konjonktüre bağlı olarak şu 3 senaryo öne çıkıyor:
%1'lik Haziran Enflasyonu (İyimser Senaryo): Haziran ayında tüketici fiyat endeksi %1 artarsa, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranı %17,7 seviyesinde gerçekleşecek.
%1,5'lik Haziran Enflasyonu (Orta Senaryo): Haziran ayı enflasyonu %1,5 olarak tescillenirse, emeklilerin alacağı net fark %18,35 bandına ulaşacak.
%2'lik Haziran Enflasyonu (Yüksek Senaryo): Piyasada aylık %2'lik bir artış logu oluşursa, kümülatif zam oranı %18,94 (yaklaşık %19) seviyesine tırmanacak.
Ufukta %18 ile %19 arasında bir hak ediş kalkanı göründüğünü belirten Doç. Dr. Bülbül, nihai tablonun 3 Temmuz'da ilan edilecek Haziran verisiyle tescilleneceğini aktardı.
20 Bin TL Alan Emekliler Dikkat: Kök Aylık Düzenlemesi Şart!
Mevcut sistemde en düşük emekli aylığı alan hane halkı için tehlike arz eden "kök aylık" tüzüğüne dikkat çeken Bülbül, fahiş bir mağduriyet yaşanmaması adına Meclis'in devreye girmesi gerektiğini savundu. Halihazırda kök aylığı 20.000 TL'nin altında olmasına rağmen devlet katkısıyla 20.000 TL alan emeklilerin zamları, aldıkları eldeki maaşa değil, sistemdeki gerçek kök aylıklarına uygulanacak.
%18,5'lik olası bir zam senaryosunda bile kök aylığı düşük olanların maaşının yasal sınır olan 20.000 TL'nin altında kalabileceğini ifade eden uzman isim şu uyarıyı yaptı:
"Temmuz ayı başında kanuni bir değişikliğe ihtiyacımız var. Eğer taban aylığa yasal bir düzenleme ile artış kalkanı getirilmezse, kök maaşı düşük olanların aylıkları 20.000 TL olarak ödenmeye devam eder. Ancak çok büyük ihtimalle Temmuz'da bu rakam en az 6 aylık enflasyon kadar, hatta %20'lik bir artışla 24.000 TL seviyesine getirilecektir."
Memur ve Memur Emeklisi Neden 4 Puan Daha Düşük Zam Alacak?
Memur ve memur emeklilerini diğer emekli gruplarından ayıran en elzem faktörün toplu sözleşme tüzüğü olduğunu belirten Doç. Dr. Okan Güray Bülbül, aradaki makasın nedenini kuruşu kuruşuna açıkladı. SSK ve Bağ-Kur'lular doğrudan 6 aylık enflasyon oranında fark alırken, memurlar için sistem farklı işliyor.
Toplu sözleşme gereğince Temmuz ayında memurlara %7'lik bir sabit zam uygulanacak; enflasyon farkı için ise bir önceki dönemin zam oranı olan %11'i aşan kısım hesaplanacak. Bu lojistik formül nedeniyle %18,5'lik genel enflasyon senaryosunda memur ve memur emeklisinin zam oranı %14,65'te kalıyor. Bu durum, memur kesiminin yaklaşık 4 puan daha düşük bir maaş artışı alması anlamına geliyor.
