Ankara kulisleri çalışma hayatını temelden değiştirecek o tasarıyla çalkalanıyor. AK Parti tarafından hazırlanan ve TBMM'ye sunulan torba yasa teklifi, uzun yıllardır sadece 16 hafta (112 gün) olan annelerin ücretli doğum izni süresini tam 24 haftaya (168 gün) çıkararak Avrupa standartlarına taşıyor. Evin yeni üyesiyle baş başa kalmak isteyen babalar da unutulmadı; onların 5 günlük izni de 10 güne yükseltildi. Tüm bu gelişmeler yaşanırken, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın dün yaptığı açıklamalar tasarının en can alıcı noktasını, yani işin "geriye dönük" işleyişini aydınlattı.
En çok merak edilen soru şuydu: "Ben şu an izindeyim, bu uzayan haktan yararlanabilecek miyim?" Bakan Göktaş'ın verdiği müjde tam da bu mağduriyeti ortadan kaldırıyor. Yasa sadece bundan sonra doğum yapacakları değil, halihazırda izinde olanları da kapsayacak.
Yasa yürürlüğe girdiği an, 24 haftalık süresini henüz doldurmamış ve mecburen işe dönmek zorunda kalmış anneler için ek bir madde devreye giriyor. Yani bebeğiniz doğduktan sonraki o 24 haftalık (yaklaşık 5.5 aylık) pencerenin içindeyseniz, eksik kalan izinlerinizi doyasıya kullanabileceksiniz. Üstelik sosyal devlet şemsiyesi daha da genişletilerek, koruyucu ailelere de özellikle 0-3 yaş arası evlat edinme süreçlerinde aynı doğum izni hakları tanınıyor.
İzin sürelerinin uzaması, doğal olarak annelerin devletten alacağı "analık geçici iş göremezlik ödeneğini" (halk arasındaki adıyla rapor parasını) de ciddi oranda artıracak. SGK sistemine göre son 1 yıllık kazanç ortalaması üzerinden yatırılan bu para, artık 120 gün değil tam 168 gün üzerinden hesaplanıp annenin hesabına aktarılacak.
Ortaya çıkan tablo gerçekten muazzam. Bugün brüt asgari ücretle (yaklaşık 33.030 TL brüt ortalamasıyla) çalışan bir annenin hesabına, yasanın çıkmasıyla birlikte 168 günlük ödeme olarak en az 123 bin 312 lira yatacak. Son bir yıl içinde 180 günden az sigortası olanların ödeneği ise asgari ücretin iki katını aşamayacak şekilde sınırlandırılıyor.
Brüt maaşınız arttıkça devletin hesabınıza yatıracağı destek de doğru orantılı olarak büyüyor. Çıkarılan son tablolara göre maaş baremlerindeki ödemeler şöyle şekillenecek:
Brüt maaşı 40 bin lira olan bir anne: 149 bin 333 TL
Brüt maaşı 50 bin lira olan bir anne: 186 bin 667 TL
Brüt maaşı 70 bin lira olan bir anne: 261 bin 333 TL
Brüt maaşı 90 bin lira olan bir anne: 336 bin 000 TL
Memur anneler içinse durum çok daha avantajlı. Onlar bu 24 haftalık süreçte maaşlarını tam olarak (ek ders ve fazla mesai hariç) almaya devam edecekler. Ortalama bir memur annenin evde kaldığı bu uzun süreç boyunca cebine giren rakam yaklaşık 247 bin 560 lirayı bulacak. Babalar da o 10 günlük izne ayrıldıklarında maaşlarından tek bir kuruş bile kesinti yapılmayacak.
