Son dönemde alışverişlerde nakit veya kredi kartı yerine IBAN ile ödeme alma yöntemi hızla yaygınlaşıyor. Ancak bu durum, bilinçsizce para transferi yapan tüketiciler için geri dönüşü zor yasal ve mali riskler barındırıyor. Uzmanlar, açıklama yazılmadan yapılan işlemlerin hem alıcı hem de gönderici için ağır sonuçları olabileceğine dikkat çekiyor.
MASAK RADARINA TAKILABİLİRSİNİZ
IBAN üzerinden para transferi yapmanın hukuken "sebebe dayalı bir işlem" olduğunu vurgulayan TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, açıklama kısmının boş bırakılmasının büyük bir risk taşıdığını belirtiyor.
Eğer para transfer ettiğiniz kişi veya işletmenin hesabı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından takip ediliyorsa ya da bir suç örgütüyle bağlantılıysa, kaynağınız tamamen yasal olsa bile şüpheli durumuna düşebilirsiniz. Bu tür adli soruşturmalardan korunmanın ve niyetinizi kanıtlamanın en kesin yolu ise paranın hangi amaçla gönderildiğini açıklama kısmına net bir şekilde yazmaktan geçiyor.
ŞAHSİ İBAN YERİNE İŞLETMENİN RESMİ HESABINI KULLANIN
Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede dijital izlerin belirleyici olduğuna değinen Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak, ödemelerin kesinlikle dükkan sahibinin veya çalışanların şahsi hesaplarına yapılmaması gerektiğini ifade ediyor.
Vatandaşların, mal veya hizmet aldıkları işletmenin resmi banka hesabını (şirket IBAN'ı) tercih etmesi şart. Ayrıca ileride yaşanabilecek ticari uyuşmazlıklarda elinizde yasal bir kanıt bulunması için açıklama kısmına;
"Araç tamir bedeli"
"X konutun satış/kira kaporası"
"Özel ders ücreti" gibi somut ifadeler yazılması, doğabilecek mağduriyetleri önlüyor. Kaynağı ve nedeni belirsiz yüksek tutarlı transferler, vergi denetimlerinde ticari kazanç sayılarak ağır vergi cezalarına zemin hazırlayabiliyor.
FİŞ YA DA FATURA ALMAYAN TÜKETİCİYE DE CEZA VAR
Sürecin yalnızca güvenlik değil, ciddi bir vergi boyutu da bulunuyor. Yeni yasal düzenlemeler kapsamında, IBAN ile ödeme yapmasına rağmen karşılığında geçerli bir fiş veya fatura talep etmeyen tüketicilere "özel usulsüzlük cezası" kesilebiliyor.
Hukukçular, işletmenin IBAN ile ödemeyi zorunlu kılıp yasal belge vermekten kaçınması durumunda, vatandaşların bu işlemleri vakit kaybetmeden Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) dijital kanalları üzerinden ihbar etmesi gerektiğini belirtiyor.
