Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma hayatının zorlu koşullarında ter döken vatandaşlar için "Fiili Hizmet Süresi Zammı" kapsamını mercek altına aldı. Kamuoyunda "yıpranma payı" olarak bilinen bu hak, 45 farklı meslek grubunda çalışanlara adeta erken emekliliğin kapısını aralıyor.
Bu düzenleme, işin niteliği gereği fiziksel veya ruhsal olarak aşırı efor sarf edenleri korumayı amaçlıyor.
Matematik Basit: Normalde bir çalışan yılda 360 gün prim öderken, yıpranma hakkı olanlar (örneğin 90 gün yıpranma alanlar) yılda 450 gün prim ödemiş sayılıyor.
Çifte Kazanç: Hem prim gün sayınız hızla doluyor hem de kazanılan bu ek süreler emeklilik yaş haddinden düşülüyor.
SGK'nın belirlediği listede, yer altından gökyüzüne, hastaneden fabrikaya kadar pek çok alan var. İşte öne çıkanlar:
Madenciler (Zirvedekiler): Yer altında çalışan işçiler, yıllık 180 gün (6 ay) ek prim kazanarak en yüksek haktan yararlanıyor.
Sağlık Ordusu: Doktorlar, hemşireler, ebeler ve ambulans şoförleri yıllık 60 gün ek prim alıyor.
Güvenlik Güçleri: TSK personeli, Emniyet mensupları, MİT çalışanları ve infaz koruma memurları.
Basın Emekçileri: Sarı basın kartı sahibi muhabirler ve yayıncılar.
Ağır Sanayi: Demir-çelik, çimento, alüminyum fabrikaları ve asit üretimi gibi riskli tesis çalışanları.
SGK, bu haktan yararlanmak isteyenler için çok kritik bir "kırmızı çizgi" çekti.
Fiili Çalışma Şartı: Kişinin o riskli işi bizzat yapması gerekiyor. Örneğin bir fabrikada idari ofiste oturan personel, riskli iş kolunda görünse bile bu haktan yararlanamıyor.
Süre Sınırı: Kazanılan sürenin yaştan düşmesi için o meslekte genellikle en az 5 yıl çalışmış olma şartı aranıyor.
Yasaya göre, yıpranma payı ile emeklilik yaşı genel olarak 5 yıl erkene çekilebiliyor. Ancak madencilik gibi çok ağır işlerde bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
