Mülk sahipleri ile kiracılar arasında depozito iadesi aşamasında en büyük kavga nedenlerinden biri olan boya-badana masrafı, yüksek yargının net tüzük yorumuyla çözüme kavuştu. Konut piyasasındaki arz-talep dengesizliğini fırsat bilerek kontratlara yasa dışı ağır maddeler ekleyen ev sahiplerinin, tahliye sırasında bu maddeleri Demokles'in Kılıcı gibi kullanmasının önüne geçildi. Türk Borçlar Kanunu (TBK) maddelerini temel alan Yargıtay kararı, kiracıların hak arama süreçlerinde elini güçlendirirken, emlak ve gayrimenkul piyasasında da ezberleri bozdu.
Konunun hukuki altyapısını değerlendiren Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, evini tertemiz ve yeni boyanmış şekilde teslim alan bir kiracının, yıllar sonra taşınırken haksız bir mali baskıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Kira sözleşmesine özel olarak "Ev boşaltılırken boyanarak teslim edilecektir" şeklinde yazılı bir şart eklenmiş olsa dahi, bu maddenin kiracıya anayasal ve yasal bir sorumluluk yüklemediğini vurgulayan Avukat Kaya, şu önemli teknik uyarılarda bulundu:
"Duvarlara kasıtlı bir zarar verilmediyse, sadece zamanın getirdiği doğal solmalar, olağan eskimeler veya tavan kirlenmeleri yaşandıysa bu durum kiracının yasal kusuru değildir. Doğal kullanımın getirdiği bu tür yıpranmaların ve boya maliyetlerinin muhatabı tamamen ev sahibidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de verdiği emsal kararla, kontrata imza atılsa bile boya-badananın kiracı için yasal bir zorunluluk teşkil etmeyeceğine hükmetmiştir. Duvar boyasının solması, mobilya yerleşiminden kaynaklı küçük çizikler veya parkelerin matlaşması kiracının doğal sorumluluk alanı dışındadır."
Hukukçular, ev sahiplerinin boya-badana gerekçesini bahane ederek kiracıların depozito bedellerinden haksız kesinti yapamayacağını, yaptıkları takdirde ise ağır hukuki yaptırımlarla karşılaşacaklarını hatırlatıyor. Mülk sahibi, taşınmazın hor (kötü) kullanıldığını, duvarların kasıtlı olarak tahrip edildiğini sulh hukuk mahkemeleri kanalıyla resmi bilirkişi raporu alarak ispat edemediği sürece depozitoya dokunamayacak.
Eğer ev sahibiniz boya masrafını öne sürerek güvence bedelinizi iade etmiyorsa, hakkınızı aramak için şu yolları izleyebilirsiniz:
İcra Takibi Başlatma: Haksız kesintilere karşı e-Devlet Kapısı üzerinden ya da doğrudan ilgili adliyeye giderek mülk sahibi aleyhine ilamsız icra takibi başlatabilirsiniz.
Yasal İade Talebi: TBK’nın koruyucu hükümleri uyarınca, depozitonun tamamının faiziyle birlikte iadesini yasal yollarla talep etme hakkınız son kuruşuna kadar saklıdır.
Yargıtay İçtihat Metni: Olağan Eskime Ev Sahibine Ait
Tartışmalara ve mahkemelerdeki dava yüküne son noktayı koyan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin resmi içtihat metninde şu yasal ifadelere yer verildi:
"Sözleşmede tahliye sırasında mülkün boş, temiz, boyalı ve bakımlı teslim edilmesi şartıyla depozitonun iade edileceği yazsa bile; TBK'nın 316. maddesi uyarınca kiracı kiralananı özenle kullanmakla, 334. madde uyarınca da sözleşme sonunda teslim aldığı gibi geri vermekle yükümlüdür. Ancak kiracı, sözleşmeye uygun ve doğal kullanım sonucu oluşan eskime, yıpranma ve bozulmalardan sorumlu tutulamaz. Kiracı, yalnızca kötü kullanımın (hor kullanma) neden olduğu hasar ve zararlardan mesuldür."
