HATIRALARLA TÜRK MUSİKİSİ (145)

NEYZEN EMİN EFENDİ (YAZICI)  (1883-1945)

1883 yılında İstanbul’un Tophane Semtindeki Türkgücü Mahallesinde doğan Emin Efendi (Yazıcı)’nın, Hattatlık ve Neyzenliği gibi iki yönlü sanat gücü vardır. Tophane’deki Sirkeci İlkokulundan sonra Fevziye Rüştiyesi (Ortaokulu) ve ardından Dersaaded İdadisini (Lisesi) bitirir. Hukuk Mektebine 2 yıl devam eder, ayrılır. Süleymaniye Medresesine devam eder. Neyzen Emin Efendi’yi Tophaneli Kadıasker Haşim yetiştirir. Hocası Nun Efendi’den “Cami Dersleri” okuyarak “icazet” alır. 
1902 yılında girdiği Posta Telgraf Nezareti Mektubi Kaleminde 12 yıl çalışır. 1914’de “Erkânı Harbiye Umumiye Reisliği Harita Dairesi”ne imtihanla hattat olarak tayin edilir. Sonradan Genel Kurmay Başkanlığı adını alın kurum, Kurtuluş Savaşından sonra Başkent Ankara’ya taşınınca, bir müddet Harita Genel Müdürlüğü’nde çalışır ve emekli olunca İstanbul’a döner.
Neyzen Emin Efendi, hocalarından öğrendiği hat sanatında, kabiliyeti ve gösterdiği üstün gayretinden dolayı hattatlıkta çok başarılı olur. Biz, yazımızda mûsikî yöne ağırlık vereceğiz.
Neyzen Emin Efendi (Yazıcı) Türk Mûsikîsinin yetiştirdiği son dönem en önemli neyzenlerinden biridir. Nusretiye Camii Hocalarından Haşim Efendi’den meşk ettiği, Nayi Osman Dede’nin rast Mevlevi âyini ile mûsikî çalışmalarına başlar. Galata Mevlevihanesi Kudümbaşı Raif Dede’den âyinler geçerek çalışmalarını devam ettirir. Bu çalışmaları yaparken, yaşı 13’dür. Aynı mevlevihanenin Neyzenbaşı Aziz Dede’nin Üsküdar’daki evinde de derse devam eder. Aynı zamanda Şevket Gavsi Bey’den Batı müziği notası ve nazariyatı öğrenir. Rauf Yekta Bey’den hem Hamparsum hem Batı Mûsikîsi notası öğrenirken Türk Mûsikîsi nazariyatını da öğrenir.
Daha sonra, hanende Hafız İshak Efendizâde Sadık Bey ve Bolahenk Nuri Bey’den pek çok fasıl geçer. Bu arada Bolgahenk Nuri Bey’in  Karciğar ve Buselik âyinlerini bizzat notaya alır. Ney hocası, Aziz Dede’dir.

Ağabeyi hattat Sami Efendi’ye devam ettiği yıllarda, Sami Efendi de Aziz Dede’den ney dersi aldığı için, ara sıra Emin Efendi’ye ney üfletir. Emin Efendi’deki kabiliyeti gören Aziz Dede; “Bu oğlanda kudema tarzı (ney icrasında eskilerin yâni tasavvuf mûsikîsi geleneğinin köklerini oluşturan eski neyzenlerin tavrını ve ses anlayışını benimseyen üslûp) var, işittikçe sâfalanıyorum” der. 
Aziz Dede’den ilk kez Şevk-u Tarab Peşrevini öğrenerek hocasının takdirini kazanır. O yıllarda Galata Mevlevihanesi Neyzenbaşı olan Hakkı Dede’den faydalanır. Hakkı Dede, 1918 yılında vefat edince, Galata Mevlevihanesinin kudümzenbaşı olur. 
Musa Süreyya Bey’in Müdürlüğü sırasında Dârülelhan’da Ney Hocalığına getirilir. Neyzen Emin, “çile” çıkarmadığı halde kendisine “dede” unvanı verilir. Klâsik Ney icrasının son ustalarından olduğu kabul edilir. Bazı kaynaklar, “Neyzen Emin Dede” diye kayda geçerler. 
Neyzen Emin Efendi, notaya aldığı eserlerde “Hamparsum” notasını kullanır. Önemli bir özelliği de eserlerde tahrifi sevmeyişidir. Her kimden aldı ise eserlerde hiç değişiklik yapmaz, aynen muhafaza eder. Böylece, çok güvenilir kaynak ortaya çıkarır.
Neyzen Emin Dede, önce Neyzen Aziz Dede’nin tavrını icra eder. Daha sonra kendi üslûbunu geliştirir. Sadeddin Kaynak’ın ısrarı ile ilk ve son olarak, Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin hüzzam durağının kaydına ney üfler. Çok talebe yetiştirir. Halil Dikmen, Halil Can, Hayri Tümer, Süleyman Erguner, Sadeddin Heper, Mesut Cemil Tel, Sadeddin Kaynak, Kemal Batanay, yetiştirdiği talebelerden bazılarıdır. Tamamı Devr-i Kabir usûlünde dokuz peşrev, Neva Saz Semaisi vardır. 
1945 yılında vefat eden Neyzen Emin Efendi, Eyüp Mezarlığına defnedilir. DEVAM EDECEK
Kaynak: Dr. Nazmi Özalp: TÜRK MUSİKİSİ TARİHİ - 2. Cilt - Sayfa: 91-92
Nuri Özcan: İSLÂM ANSİKLOPEDİSİ – 43. Cilt  - Sayfa: 358-359