Sağlığın Pazarı Olmaz, İlacın Adresi Eczanedir
İLAÇ GÜVENLİĞİ
UCUZ İĞNE, AĞIR BEDEL
Sorun zayıflama iğnesi değil; sahte, kaçak ve kayıt dışı olanıdır.
Son günlerde gerek Çorum'da gerekse ülke genelinde giderek daha sık duymaya başladığımız ve bizi ciddi biçimde endişelendiren bir konu var:
SAHTE VE KAÇAK ZAYIFLAMA İĞNELERİ
Kamuoyunda büyük ilgi gören zayıflama tedavileri, ne yazık ki insan sağlığını ticari kazanca dönüştürmek isteyenlerin de yeni pazarı haline gelmiş durumda.
Önce çok net bir ayrım yapalım.
Sorun zayıflama tedavisinde kullanılan ilaçlar değildir.
Hekim tarafından uygun hastaya önerilen, ülkemizde ruhsatlı olan, yasal tedarik zinciri içerisinde bulunan, gerekli saklama ve taşıma koşulları korunarak eczaneye ulaştırılan ve eczacı danışmanlığında kullanılan ilaçlar tedavinin bir parçasıdır.
Bizim karşı çıktığımız şey bunlar değil;
SAHTESİ, KAÇAĞI VE KAYIT DIŞI SATILANIDIR
Bugün internetten, sosyal medyadan, çeşitli satış kanallarından veya ECZANE DIŞINDA her türlü kişi, kurum, kuruluş, ticari işletme ve hizmet sunum noktasından vatandaşlarımıza "zayıflama iğnesi" adı altında ürün ulaştırıldığına ilişkin duyumlarımız giderek artıyor.
Ve çoğu zaman vatandaşın önüne aynı cümle konuluyor:
"ECZANEDE PAHALI, BENDE UCUZ"
İşte tehlike tam da bu cümlede başlıyor. İnsanların ekonomik sıkıntısını kullanarak sağlık üzerinden pazar kurmak, yapılabilecek en tehlikeli istismarlardan biridir.
Vatandaşa; "Eczaneden niye fazla para veresin?", "Bu da aynısı.", "Yurt dışından geliyor.", "Orijinal kalem.", "Hazır kalem.", "Ben de kullanıyorum." deniliyor.
Peki gerçekten aynısı mı? Bilmiyorsunuz. İçerisinde gerçekten belirtilen etkin madde var mı? Bilmiyorsunuz. Dozu doğru mu? Bilmiyorsunuz. Steril mi? Bilmiyorsunuz. Daha önce kullanılmış veya yeniden doldurulmuş bir ürün mü? Bilmiyorsunuz. Son kullanma tarihi gerçek mi? Bilmiyorsunuz. Nerede üretildi? Bilmiyorsunuz. Nasıl taşındı? Hangi sıcaklıkta, kaç saat bekledi? Bilmiyorsunuz. Bütün bunlara rağmen bu ürünü kendi vücudunuza enjekte ediyorsunuz.
İşte bu nedenle vatandaşın sorması gereken ilk soru; "Bu ne kadar ucuz?" değil, "Bu gerçekten ilaç mı?" olmalıdır. Çünkü eczanedeki ilaçla kayıt dışı bir kişinin elindeki ürünün fiyatını karşılaştırmak baştan yanlış bir karşılaştırmadır. Eczanedeki ilacın arkasında üretici vardır. Ruhsat vardır. Ecza deposu vardır. İlaç Takip Sistemi vardır. Saklama ve taşıma kuralları vardır. Soğuk zincir vardır. Denetim vardır. Eczacı vardır. ve gerektiğinde hesap verecek bir sağlık sistemi vardır.
Kayıt dışı ürünün arkasında ise çoğu zaman yalnızca satıcının sözü vardır. Elbette daha ucuz olabilir. Çünkü belki de satın aldığınız şey ilaç değildir.
SAHTESİ BAŞKA DERT, "GERÇEĞİ" BAŞKA DERT
Burada çok önemli bir başka ayrımı da yapmak zorundayız.
Son dönemde vatandaşlarımıza özellikle bazı zayıflama ilaçlarının Türkiye'de ruhsatı ve yasal satışı bulunmayan ürün, doz veya kalem formları, "yurt dışından orijinal getirildi" denilerek sunulabiliyor.
İşte burada mesele yalnızca ürünün sahte olup olmadığı değildir.
Çünkü önümüzde iki ayrı tehlike vardır; Birincisi sahte ürün. İkincisi gerçekten üreticiye ait olsa bile ülkemize yasal ilaç tedarik sistemi dışında sokulmuş, kayıt dışı ve yetkisiz şekilde satışa sunulan ürün. İkisi aynı şey değildir. Ama ikisi de vatandaş açısından ciddi risk taşır.
SAHTEYSE NE OLDUĞUNU BİLMİYORSUNUZ
Sahte üründe en temel problem şudur; Elinizdekinin gerçekten ilaç olup olmadığını dahi bilmiyorsunuz. Kutusu taklit edilmiş olabilir. Kalemi taklit edilmiş olabilir. Üzerinde dünyanın en büyük ilaç firmasının logosu bulunabilir. Seri numarası basılmış olabilir. Ambalajı orijinalinden ayırt edilemeyecek kadar iyi hazırlanmış olabilir. Ama içinde ne var? Bilmiyorsunuz. Belirtilen etkin madde gerçekten var mı? Bilmiyorsunuz. Varsa doğru miktarda mı? Bilmiyorsunuz. Başka bir madde mi konuldu? Bilmiyorsunuz. Steril şartlarda mı üretildi? Bilmiyorsunuz. Daha önce kullanılmış bir kalem temizlenip yeniden mi dolduruldu? Onu da bilmiyorsunuz. Yani sahte üründe tehlike doğrudan ürünün kimliğinden ve içeriğinden başlamaktadır. İnsan, kilo vermek amacıyla vücuduna ne olduğunu bilmediği bir sıvıyı enjekte etme riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.
PEKİ GERÇEKTEN ORİJİNALSE?
İşte en fazla gözden kaçırılan nokta da burasıdır. Bir ürünün gerçekten yurt dışında üretilmiş orijinal ürün olması, onun Türkiye'de kayıt dışı biçimde satılmasını güvenli veya yasal hale getirmez. Türkiye'de ruhsatı bulunmayan veya o ürünün Türkiye'de ruhsatlandırılmamış bir formunun ihtiyaç halinde yurt dışından temini için devletimizin belirlediği resmi yollar vardır. Hekim değerlendirmesi vardır. Reçete vardır.
TİTCK'nin (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) belirlediği usuller vardır. Yetkilendirilmiş yurt dışı ilaç tedarik sistemi vardır. Yani devlet zaten gerektiğinde ruhsatsız bir ilacın hastaya nasıl ulaştırılacağını tarif etmiştir. Bunun dışındaki yol ise başka bir şeydir. Bir kişi ürünü yurt dışından ticari amaçla getiriyor… Bir başkasına veriyor… Başka bir aracı satıyor… Ürün elden ele dolaşıyor… Ve sonunda doğrudan vatandaşa ulaşıyor. Ürün gerçekten orijinal olsa bile artık şu soruların cevabı yoktur: Ülkeye hangi şartlarda girdi? Nerede saklandı? Kim taşıdı? Kaç kez el değiştirdi? Soğuk zinciri gerçekten korundu mu? Hangi sıcaklıkta ne kadar süre kaldı? Üretimden hastaya kadar olan sevk zinciri nerede? Bir sorun çıkarsa geriye doğru kimi takip edeceğiz? Ürün geri çağrılırsa bu hastaya nasıl ulaşacağız?
Devamı yarın…
