Tarlada artan maliyetler yüzünden kara kara düşünen milyonlarca üretici için yenilenebilir enerji devrimi resmen başladı. Elektrik birim fiyatının 4,5 liraya, mazotun litresinin ise 72 liraya dayanmasının ardından Tarım ve Orman Bakanlığı vakit kaybetmeden düğmeye bastı. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü (TRGM) ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) koordinasyonunda yürütülen bu yeni ve devasa destekleme programıyla; çiftçilerin tarlalarına veya hayvancılık işletmelerine kuracakları güneş, rüzgar, biyogaz ve jeotermal enerji santralleri için yüzde 75'i bulan karşılıksız hibeler hesaplara yatmaya başladı. Programın şartı ise son derece net: Yatırım kapasitesinin üst limiti 5 megavat olacak. Sadece güneş enerjisi (GES) yatırımları için bu sınır 600 kilovat olarak uygulanacak.
Gelin bu hibenin tarladaki gerçek karşılığına, yani cebinizden çıkacak rakamlara yakından bakalım.
Mevcut şartlarda 10 dönümlük bir araziyi güncel elektrik tarifesiyle sulamanın bedeli en iyimser tabloyla 9 bin lirayı buluyor. Eğer elektriğiniz yoksa ve traktörün arkasına taktığınız pompayla, yani doğrudan mazotla sulama yapıyorsanız işiniz çok daha zor. Sadece o motoru çevirmek için yakacağınız 500 litre mazot için cebinizden bir çırpıda 36 bin lira uçup gidiyor.
Oysa devletin sunduğu yüzde 75 hibe desteğiyle tarlanıza kuracağınız küçük ölçekli bir güneş enerjili sulama sisteminin toplam maliyeti piyasada 60-70 bin lira bandında seyrediyor. Devletin sağladığı destek düşüldüğünde çiftçinin cebinden sadece 16 ila 26 bin lira arasında komik bir rakam çıkıyor. Hesabı siz yapın; sistem, mazot masrafını göz önüne aldığınızda sadece tek bir hasat döneminde, 1 yılın bile altında kendi parasını çıkarıp sizi ömür boyu bedava enerjiyle baş başa bırakıyor.
Sadece bitkisel üretimde değil, hayvancılıkta da enerji maliyetleri üreticinin en büyük kabusu haline gelmiş durumda. Özellikle modern sağım sistemleri, devasa süt soğutma tankları ve 7/24 çalışmak zorunda olan havalandırma ekipmanları yüzünden orta ölçekli bir süt işletmesinin yıllık elektrik faturası 490 bin lira gibi korkunç seviyelere ulaşıyor. İşletmenin kar marjını adeta eriten bu devasa gider kalemi, çatılara kurulacak panellerle tamamen sıfırlanabiliyor.
Yeni sistemle bir işletmenin çatısına kurulacak 70-80 kW gücündeki bir GES projesinin toplam maliyeti yaklaşık 2,5 - 3 milyon lira arasında. TKDK hibesi devreye girdiğinde, işletme sahibinin ödemesi gereken rakam bir anda 700 bin ile 1,1 milyon lira bandına çakılıyor.
Peki sonuç? Yıllık elektrik faturası 490 bin liradan 60 bin liraya düşüyor. Tam yüzde 87 oranında bir tasarruf! Üreticinin cebinde her yıl 430 bin lira temiz para kalırken, yapılan bu altyapı yatırımı en geç 1 ila 3 yıl içinde kendini tamamen amorti ediyor.
