Sosyal güvenlik sistemindeki maaş sayaçlarının enflasyon verileriyle güncellenmesi dönemi yaklaşırken, kök aylık hesaplama metotları emekli hane halkının en önemli gündem maddesi haline geldi. Banka kuyruklarında ve dijital platformlarda saniyeler içinde "Temmuzda en düşük emekli maaşı kaç para olacak" ve "e-Devlet kök maaş sorgulama nasıl yapılır" niyetleriyle arama yapan vatandaşların araştırmaları, meclis kulislerinden sızan kurumsal yasa teklifi hazırlıklarıyla yanıt buldu. Ekonomi bürokratları, mevcut kalkan hattı genişletilmediği takdirde kök aylığı düşük olan emeklilerin temmuz zammından fiilen mahrum kalabileceğini tahlil ediyor.
Yılın ilk 5 aylık takviminde SSK ve Bağ-Kur emeklileri %16,61'lik zammı şimdiden cebine koymuş durumda. Merkez Bankası piyasa katılımcıları anketindeki haziran ayı %1,36'lık enflasyon beklentisi tescil edilirse, temmuz ayındaki net zam oranı %18'i aşacak. Ancak bu %18'lik fahiş artış bile, kök maaşı 16 bin 250 liranın altında kalan yüz binlerce emeklinin gelirini, halihazırda uygulanan 20 bin liralık en düşük emekli aylığı sınırının üzerine çıkarmaya yetmiyor.
Mevcut tüzük kuralları uyarınca yapılan hesaplama şeritlerine göre; 15 bin lira kök maaşı olan bir emeklinin geliri %4 ek ödemeyle beraber ancak 18 bin 408 liraya, kök aylığı 16 bin lira olan bir vatandaşın geliri ise 19.635 liraya tırmanabiliyor. Devlet halihazırda bu maaşları 20 bin liraya tamamladığı için, yasal kalkan devreye girmezse bu gruptaki emeklilerin eline geçecek nakit sayaçlarında hiçbir değişim yaşanmayacak, yani "sıfır zam" tescil edilecek. Tehlikeyi ortadan kaldırmak amacıyla AK Parti kurmayları, taban aylık sınırını doğrudan yukarı çekecek yeni bir kanun teklifi tanzim projesi başlattı.
A Haber'in kurumsal kaynaklardan aktardığı tescilli bilgilere göre, 20 bin liralık en düşük emekli aylığını revize etmek adına şu an ekonomi kurmaylarının masasında üç farklı senaryo şeridi kuruşu kuruşuna hesaplanıyor:
Yüzde 17 Zam Senaryosu: Taban aylığa %17 artış yansıtılması durumunda, en düşük emekli aylığı net 23 bin 400 TL seviyesine mühürlenecek.
Yüzde 18 Zam Senaryosu: Beklentilere paralel olarak %18 artış tescil edilirse, taban sınır çizgisi saniyeler içinde 23 bin 600 TL'ye tırmandırılacak.
Yüzde 19 Zam Senaryosu: Haziran enflasyonunun tahminleri aşıp zammı %19 bandına fırlatması durumunda, en düşük emekli maaşı 23 bin 800 TL olarak uygulanacak.
Öte yandan kök aylığı yüksek olan ve taban sınır kalkanına takılmayan emekliler için de sayaçlar değişiyor. Örneğin %18'lik zam netleştiğinde, net maaşı 25 bin lira olan bir emeklinin hesabına 4 bin 500 liralık net zam yansıyacak; %4 ek ödemeyle beraber cebine girecek toplam tutar saniyeler içinde 30 bin 680 liraya fırlayacak. Maaşı 30 bin lira olan emeklinin hesabına 36 bin 816 lira, 35 bin lira alanın hesabına ise tam 42 bin 952 lira nakit yatırılacak.
