Diyeti Kim Sabote Ediyor?
Diyet denince akla ilk gelen kelime genellikle “irade” oluyor. Bir akşam planın dışına çıktığımızda, bir dilim tatlı yediğimizde ya da arkadaşlarla otururken kendimizi tutamadığımızda hemen suçu kendimizde arıyoruz: “Benim iradem yok.” Oysa bazen sorun gerçekten irade değil, çevremiz. Diyet yapmaya karar veriyorsunuz. Kahvaltınız belli, öğle yemeğiniz planlı, akşam için sağlıklı bir menünüz var. Her şey yolunda gidiyor. Ta ki sosyal hayat devreye girene kadar… Evde eşiniz patates kızartıyor, arkadaş buluşmasında herkes pizza söylüyor, aile ziyaretinde en sevdiğiniz tatlı masaya geliyor. Ardından o tanıdık cümleler başlıyor: “Bir taneden ne olacak?”, “Bugünlük boz gitsin.”, “Sen zaten çok dikkat ediyorsun, bunu da ye.” Üstelik çevremiz bunu çoğu zaman kötü niyetle yapmıyor. Eşimiz kendi alışkanlığını sürdürüyor, arkadaşımız bizi eğlendirmek istiyor, ailemiz sevgisini yemek ikram ederek göstermeye çalışıyor. Ancak niyet iyi olsa bile sürekli ısrar etmek, diyet yapan kişinin kararını zorlaştırabiliyor. Hele bir de kişi “Hayır” dedikten sonra üçüncü, dördüncü kez aynı yiyecek önüne getiriliyorsa, konu artık ikram olmaktan çıkıp küçük bir irade sınavına dönüşüyor.
Bir de bunun psikolojik tarafı var. Önce “Bir tane yedim.” diyoruz. Sonra “Nasıl olsa bozdum.” düşüncesi geliyor. Ardından “Madem bozuldu, bari devam edeyim.” derken bir öğünlük kaçamak bütün güne, bazen bütün haftaya yayılabiliyor. Asıl tehlike çoğu zaman yediğimiz o tek dilim pasta değil, “Nasıl olsa bozuldu.” düşüncesi. Bu nedenle hem diyet yapan kişinin hem de çevresinin sorumluluğu var. Diyet yapan kişi her ortamda kendi kararının arkasında durmayı öğrenmeli; çevresindekiler ise “Hayır” cevabını kişisel bir reddedilme gibi görmemeli. Bir insanın sizinle aynı yemeği yememesi, sizinle aynı hayatı paylaşmadığı anlamına gelmez. Belki de “İradem neden bu kadar zayıf?” diye kendimizi suçlamadan önce bir de çevremize bakmalıyız. Bizi kimler destekliyor, kimler farkında olmadan zorlaştırıyor, hangi ortamlarda kendimizi daha fazla kontrol etmek zorunda hissediyoruz?
Çünkü sağlıklı beslenme sadece ne yediğimizle değil, kararlarımızı nasıl koruduğumuzla da ilgili. Ve çevremizdeki insanların da bunu anlaması gerekiyor. Diyet yapan birinin ihtiyacı her zaman “Sakın yeme!” diyen bir çevre değil. Bazen sadece “Sen istemiyorsan sorun değil.” diyen bir çevre yeterli. Sonuçta gerçek destek, önümüzdeki tatlıyı kaldırmak ya da bizimle birlikte diyet yapmak değildir. Gerçek destek, verdiğimiz karara saygı duymaktır.
Çünkü bazen diyetin en büyük sınavı açlık değil, masadaki insanların ısrarıdır.
Ve bazen en güçlü diyet cümlesi de çok basittir:
“Hayır, teşekkür ederim. Ben böyle devam etmek istiyorum.”