Çorum
Kapalı
10°
Adana
Adıyaman
Afyonkarahisar
Ağrı
Amasya
Ankara
Antalya
Artvin
Aydın
Balıkesir
Bilecik
Bingöl
Bitlis
Bolu
Burdur
Bursa
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Giresun
Gümüşhane
Hakkari
Hatay
Isparta
Mersin
İstanbul
İzmir
Kars
Kastamonu
Kayseri
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Konya
Kütahya
Malatya
Manisa
Kahramanmaraş
Mardin
Muğla
Muş
Nevşehir
Niğde
Ordu
Rize
Sakarya
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas
Tekirdağ
Tokat
Trabzon
Tunceli
Şanlıurfa
Uşak
Van
Yozgat
Zonguldak
Aksaray
Bayburt
Karaman
Kırıkkale
Batman
Şırnak
Bartın
Ardahan
Iğdır
Yalova
Karabük
Kilis
Osmaniye
Düzce
50,4747 %0.07
55,5141 %0.14

Hatıralarla Türk Musikisi (163)


SADİ IŞILAY  - 1  (1899-1969)


Sadi (Işılay), 1899 yılında İstanbul’un Lâleli semtinde dünyaya gelir. 
Babası, Rumeli’den göç edip Lâleli Türbesi’nin karşısında bir kıraathane açar. Kıraathanenin bir tarafını da berber dükkânı olarak çalıştırıp, dükkânın arka tarafını da “meşkhane” durumuna getirerek “Lütfipaşalılar” adını veren İsmail Efendi, annesi ise Vasfiye Hanım’dır. 
Adı geçen meşkhaneye, Şekerci Cemil Bey, Hafız İsmail Efendi, Kemani Tatyos Efendi, Ahmet Rasim Bey, Kanuni Şemsi Bey gibi dönemin üstadları toplanarak meşk ederler. Böylece, Sadi Işılay’a mûsiki ortamı doğar. Sadi Işılay, mûsikiye hevesli ve yeteneklidir. Sanatkârlar onun yeteneğini fark ederek, bir keman alıp hediye ederler. Böylece, daha ilkokul çağında iken kemanı pratik olarak çalma imkânına sahip olur. 
On iki yaşında, Muallim İsmail Hakkı Bey’in Koska’da açtığı “Mûsik-i Osmani Cemiyeti”ne kaydolur. Kabiliyeti sayesinde kemanda çok hızlı mesafe alır. Daha sonra, Sultan Reşad’ın gezisine kemanı ile katılır. 
Sahne hayatına da başlamıştır. Öyle ki başarısı, İstanbul basınında özellikle Şehbâl Dergisinde fotoğrafı da yayınlanarak duyurulur. 
“Gülşen-i Maarif” okulunu bitirdikten sonra Vefa İdadisine (lisesine) kaydolur. Bu arada 1. Dünya Savaşı başlar. Üstüne üstlük, meşhur büyük Aksaray yangını olur. Bunun üzerine Kadıköyüne taşınmak zorunda kalır. 
Şehzade Ziyaeddin Efendinin Konağında haftada üç gün yapılan meşke davet edilir ve Tanburi Cemil Bey’in meşke ard arda katılmasına sevinir. Bu arada Bestenigâr Ziya Bey’den 18 fasıl öğrenir.  Ayrıca, Ud’u da çok güzel çalmaktadır. Öyle ki bazı yerde “Udi Sadi Bey” olarak tanınır. İlk bestesini udi olarak yapmıştır. 
Sazı ve sesi ile plâklar doldurur. Savaş sırasında askerliğini Jandarma olarak yapar. Sonra 1922-1926 yılları arasında İzmir’de çeşitli okullarda müzik öğretmeni olarak görev yapar. Sonra tekrar İstanbul’a yerleşir. O yılların tanınmış ses sanatçısı ile evlenir. 1928 yılında eşi ile Paris’e gider, 1932 yılına kadar Paris’te konserler verir. Konserlerin bir bölümünde Saadeddin Kaynak da katılır. 
Anlaşmamazlık yüzünden eşinden ayrılır. 1932 yılında Mihracenin davetlisi olarak Münir Nureddin Selçuk ile Hindistan’a gider. Kısa bir iki konserin ardından İstanbul’a döner. Perihan Sözeri (Altındağ) ile İran’a gider. Ardından, Mısır, Suriye, Irak ve Kıbrıs’ta konserler verir. 
İstanbul’a dönüşte, İstanbul Belediye Konservatuvarında Reşat Erer’den boşalan Keman Hocalığı görevine tayin edilir. İstanbul Belediye Konservatuvarında 17 yıl boyunca “İlmî Kurul” ve “İcra Heyeti”nde çalışır. 1951 yılında kanun sanatçısı olarak İstanbul Radyosunda görev yapar. Ayrıca, piyasada ünlü ses sanatçılarına eşlik eder. Bu arada Türk Sinemasının geçici çağı ile sinemacılar çağında birçok filmin fon mûsikisini yapar
Çok sayıda saz ve söz eseri besteleyen Sadi Işılay, 30 civarında film mûsikisi besteler. 1929 yılında ilk bestelediği eser, Segâh Makamında Sengin Semâi usulünde, “Ruhunda ölen nağmede sevda sesi var mi?” güfteli şarkıdır. 
Keman sanatkârı olarak yıllarca aranan ve sevilen biridir. Ses sanatçılarına, çok beğenilen kemanıyla refakatçidir. Temiz tekniği ve taksimlerinde eski icra geleneğine bağlıdır. Keman icrasını en iyi bilenlerdendir. Günümüze bir peşrev, iki saz semâisi, iki medhal, iki sirto, bir oyun havası ve otuz şarkısı gelebilmiştir. Muhayyer Kürdi Saz Semâisi çok meşhurdur.
Vatan Şairi Mehmed Akif Ersoy, Üsküdar’da bir anma merasiminde Sadi Işılay’ın keman taksimini dinledikten sonra etkilenir ve haftaya hatırasıyla detaylı olarak yayınlayacağımız şiiri yazar.  
İki yıllık felçli yaşamın ardından 1969 yılında vefat eder. Dört evlilik geçiren Sadi Işılay, üç çocuk babasıdır. 
DEVAM EDECEK
Kaynak: Dr. Nazmi Özalp: TÜRK MUSİKİSİ TARİHİ  - 2. Cilt - Sayfa: 125-127
Baha Kayserilioğu: Radyo Magazin Mecmuası - Ağustos 1951 - Sayı: 30 Sadi Işılay ile söyleşi
 

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız