Dünya mutfaklarını keşfetmeye devam ediyoruz. Bu hafta rotamız Amerika kıtası… Hamburgeri, pizzası, tacoları ve rengârenk tabaklarıyla tanıdığımız Amerika mutfağı aslında sandığımızdan çok daha geniş ve zengin bir kültüre sahip. Farklı ülkelerin, göçlerin, yerel halkların ve geleneklerin bir araya gelmesiyle oluşan bu mutfak, adeta büyük bir lezzet mozaiği.
Amerika mutfağı denildiğinde çoğumuzun aklına ilk olarak hamburger, patates kızartması, hot dog ve bol soslu yiyecekler geliyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde fast food kültürü oldukça yaygın. Ancak bu mutfağı yalnızca hızlı tüketilen yiyeceklerle tanımlamak büyük haksızlık olur. Çünkü Amerika kıtası, kuzeyinden güneyine kadar birbirinden farklı yemek kültürlerini barındırıyor.
Biraz güneye, Meksika'ya doğru ilerlediğimizde sofralar bir anda renkleniyor. Mısır, fasulye, avokado, domates, biber ve baharatlar Meksika mutfağının temel taşlarını oluşturuyor. Taco, burrito, quesadilla ve guacamole gibi dünyaca ünlü lezzetler de buradan çıkıyor. Üstelik bu mutfakta bakliyat ve sebze kullanımı oldukça yaygın. Özellikle fasulye ve mısır, hem geleneksel hem de besleyici yemeklerin vazgeçilmezleri arasında.
Güney Amerika'ya geldiğimizde ise bizi bambaşka bir lezzet dünyası karşılıyor. Arjantin ve Brezilya denildiğinde akla ilk gelenlerden biri et yemekleri. Arjantin'in meşhur asado geleneğinde etler mangalda veya açık ateşte uzun uzun pişiriliyor. Brezilya mutfağında ise siyah fasulye ve etle hazırlanan feijoada oldukça sevilen geleneksel yemeklerden biri. Peru mutfağının dünyaca tanınan ceviche yemeği ise çiğ balığın turunçgil suyu ve çeşitli baharatlarla marine edilmesiyle hazırlanıyor.
Amerika kıtasının mutfak kültüründe mısırın ayrı bir yeri var. Mısır ekmeğinden tortilla'ya, polentadan çeşitli sokak lezzetlerine kadar pek çok yemekte karşımıza çıkıyor. Avokado, tatlı patates, ananas, mango ve papaya gibi besinler de özellikle Latin Amerika sofralarına hem renk hem de besin çeşitliliği katıyor.
Peki Amerika mutfağını beslenme açısından nasıl değerlendirmeliyiz? Aslında burada iki farklı tabloyla karşılaşıyoruz. Bir tarafta fast food, işlenmiş etler, şekerli içecekler ve yüksek kalorili soslarla öne çıkan bir beslenme kültürü; diğer tarafta ise bakliyat, sebze, balık, mısır, meyve ve doğal ürünlere dayanan geleneksel mutfaklar var. Yani Amerika mutfağını sağlıklı ya da sağlıksız diye tek bir cümleyle değerlendirmek mümkün değil. Önemli olan hangi yemeklerin, hangi sıklıkta ve nasıl tüketildiği.
Bir diyetisyen gözüyle baktığımda özellikle Meksika ve Latin Amerika mutfağındaki bakliyat, sebze ve avokado kullanımını oldukça değerli buluyorum. Elbette porsiyon kontrolü, pişirme yöntemi ve sos seçimi burada da önemli. Örneğin kızartılmış bir taco yerine fırında hazırlanmış, bol sebzeli ve dengeli protein içeren bir taco tercih etmek mümkün.
Amerika mutfağından çıkaracağımız en güzel derslerden biri, farklı kültürlerin beslenme alışkanlıklarından faydalanabilmek. Her yeni mutfak bize farklı bir malzeme, farklı bir pişirme yöntemi ve yeni bir lezzet kazandırıyor.
Sonuçta sağlıklı beslenmek demek aynı yemekleri tekrar tekrar yemek değil. Bazen soframıza bir Meksika esintisi, bazen Arjantin usulü bir lezzet, bazen de Brezilya'nın geleneksel fasulye yemeği konuk olabilir.
Bu hafta mutfağımızda biraz Amerika rüzgârı estirelim. Ama hamburgerin yanına mutlaka biraz sebze eklemeyi de unutmayalım! Çünkü lezzetli bir sofra kadar dengeli bir sofra da önemlidir.
